Site bijgewerkt tot en met Januari 2010.
Benaming of benoeming van historische
gevelreclames is op diverse manieren mogelijk, zoals b.v.:
Gevelreclame, muurreclame, antieke gevelreclame, oude muurreclame etc.
Het restaureren van bovengenoemde begrippen is ook een
onderdeel van de werkzaamheden en doelstellingen van de in deze site genoemde
werkzaamheden.
Reclame is er al sinds vele eeuwen. Op
straat zijn nog steeds vele schakeringen van reclame
uitingen te zien. Hoewel deze deel uitmaken van onze
dagelijkse cultuurbeleving raken er vele in verval of verdwijnen helemaal.
Gelukkig worden er pogingen ondernomen om diverse
historische reclames te bewaren.
De Werkgroep Historische Gevelreclames Amsterdam (WHGA) organiseert en
begeleid een aantal restauraties.
Deze site laat diverse voorbeelden daarvan zien.
Stadsdeel Oud-West: (tot samenvoeging
Stadsdelen voorjaar 2010):
Hieronder vindt u de welstandsnota ‘Oud-West gewaardeerd’. Hierin staan de welstandseisen beschreven waaraan de commissie toetst. Voor een aantal kleine verbouwingen (dakkapel, erfafscheiding, etc.) vraagt het stadsdeel geen advies aan de commissie. Hiervoor zijn duidelijke sneltoetscriteria, de zogenoemde ‘loketcriteria’, van toepassing. Bij een bijzondere situatie of bij twijfel wordt voor dit soort ingrepen wel advies gevraagd aan de commissie.
De stadsdeelraad heeft in 2008 besloten om enkele inhoudelijke veranderingen in de Welstandsnota door te voeren. De richtlijnen voor reclame, luifels/zonweringen en dergelijke zijn grotendeels opgenomen in de loketcriteria. Ook zijn er inhoudelijke aanpassingen van met name het reclamebeleid en de afmetingen van het hekwerk van dakterrassen. In de bijlage ‘Aanpassingen Welstandsnota’ staan de wijzigingen beschreven.
Voor elke wijziging aan of in een monument is
naast een bouwvergunning ook een monumentenvergunning nodig. Dat betekent
bijvoorbeeld dat u ook voor ingrepen als het vernieuwen van de voegen of het
reinigen van de gevel een vergunning moet aanvragen. Bureau Monumenten &
Archeologie. Wilt u weten of een pand een beschermd rijks- of gemeentelijk
monument is, kijk dan op de site van Bureau
Monumenten & Archeologie
(http://www.bma.amsterdam.nl/kennisbank_amis).
Naar verwachting verschijnt in najaar van 2009 de digitale welstandsnota. Met behulp van duidelijke illustraties en verschillende zoekmogelijkheden wordt de juiste informatie voor iedereen eenvoudig en snel bereikbaar. U hoeft niet meer het hele document door te nemen, maar kunt exact die informatie, die voor u bestemd is, vinden.
Leeswijzer Welstandsnota ‘Oud-West gewaardeerd’
Deze leeswijzer beschrijft de gekozen structuur van de Welstandsnota en geeft aan waar welke
informatie te vinden is.
Deel 1
Dit deel beschrijft het algemene kader van de toetsing en de gang van zaken bij het beoordelen van
een aanvraag van een bouwvergunning. In Hoofdstuk 3 van dat deel is te vinden wat voor soort
criteria onderscheiden zijn. Daar staat ook het algemene toetsingskader in vermeld waarop kan
worden teruggegrepen.
Deel 2
De criteria per gebied voor zowel verbouwingen en nieuwbouw zijn te vinden in deel 2. Op de kaart op
pagina 4 is te zien welke gebieden te onderscheiden zijn.
Deel 3
Aanwijzingen per pand zijn te vinden in deel 3. Van alle panden in de negentiende-eeuwse ring is
nagegaan in welke mate zij bijdragen aan de specifieke stedenbouwkundige en architectonische
karakteristieken. Naarmate een pand daar meer aan bijdraagt, is het hoger gewaardeerd en is de
toetsing omvattender.
Deel 4
In deel 4 zijn criteria te vinden voor specifieke ingrepen.
Let op! De richtlijnen voor reclame, luifels/zonweringen en dergelijke zijn grotendeels verplaatst naar
deel 5 ‘Loketcriteria voor kleine verbouwingen’. Zie document Aanpassingen Welstandsnota.
Deel 5
Voor bepaalde, eenvoudige ingrepen, zoals dakkapellen en erfscheidingen, vraagt het stadsdeel geen
advies aan de Commissie voor Welstand en Monumenten. In deel 5 staan deze ingrepen vermeld met
de daarvoor opgestelde loketcriteria. Bij een bijzondere situatie of bij twijfel wordt voor dit soort
ingrepen wel advies bij de Commissie gevraagd.
Let op! Ook de richtlijnen voor reclame, luifels/zonweringen en dergelijke zijn grotendeels verplaatst
naar dit deel. Zie document Aanpassingen Welstandsnota.
Ten slotte
• Bijlage 2 (Monumentenlijst Oud-West) is niet meer actueel. Voor een actueel overzicht van de
monumenten verwijzen wij u naar de site van Bureau Monumenten & Archeologie,
http://www.bma.amsterdam.nl/kennisbank_amis
• Actuele welstandskaarten zijn op dit moment (mei 2009) in de maak. Deze verschijnen
binnenkort op de site.
BKP 2004: zie http://www.oudwest.amsterdam.nl/wonen_en_leven/wonen_en_bouwen/welstandsnota >
Amendement 2008: www.piga.amsterdam.nl/contents/111648/reclamerichtlijnenwinkelstratenstadsdeeloudwest.pdf >
In 2009 is besloten het BKP te laten opgaan in
de nieuwe Welstandsregels die voor de hele stad in een nieuwe adressendatabase
zitten, met verschillen per SD.
Zie: www.dedigitaleschoonheid.nl
>
Zie ook: Stichting Tekens aan de Wand: http://www.tekensaandewand.nl
Fonds KIDOR en Kunstcommissie voor Kunst
in de openbare ruimte
De Fresco's van de
Middenstand.
Klik hier.
De gemeente Amsterdam is o.a. verdeeld in
Stadsdelen:
Per stadsdeel zal een inventarisatie van historische gevelbeelden worden
gepresenteerd:
| Amsterdam-Gouden Reaal-Centrum | Klik op | Amsterdam Jordaan+Gouden Reaal |
| Amsterdam-Binnenstad-Amstelzijde. | Klik op | Amsterdam Centrum Centrum.htm |
| Amsterdam-Binnenstad-Centrum | Klik op | Amsterdam Binnenstad Centrum |
| Amsterdam-Centrum | Klik op | Amsterdam-centrum. |
| Amsterdam-Noord | Klik op | Amsterdam Noord |
| Amsterdam-Oud Zuid | Klik op | Amsterdam Oud Zuid |
| De Baarsjes | Klik op | De Baarsjes |
| Bos en Lommer | Klik op | Bos en Lommer |
| Oost/Watergraafsmeer | Klik op | Oost/Watergraafsmeer |
| Oud West | Klik op | Oud West |
| Westerpark | Klik op | Westerpark |
| Zeeburg | Klik op | Zeeburg |
| Zuider Amstel | Klik op | Zuider Amstel |
| Sloten | Klik op | Sloten |
Buiten Amsterdam( Klik hier) :
Uw informatie en tips zijn welkom bij: email: mr.m.stegeman<AT>hetnet.nl of Marc Stegeman, Haarlemmerweg 453 1051 KP Amsterdam, tel. 020-682 7423.
Enkele toepasselijke links:
Amsterdam:
Nederland:
Statenlaan.Diversen:
En Hollande nous sommes en train de stimuler la protection et restauration des peintures murales historiques, parfois des enseignements (reclames, avis) pour des marques connues et souvent juste pour la petite commerce. Pour achever ca nous faisons une liste d'inventaire des objects. Ne pas incorporé sont des objects artistiques comme de la type trompe d'oeil. Notre organisation est non-commerciale pour la cause du patrimoine. Notre interesse est centré a Amsterdam, puis les environs, puis la reste d'Hollande / Pays Bas et enfin les contacts internationeaux.
Unsere Organisation beschäftigt sich mit dem Aufregung für Schützung und Aufarbeitung vom historischen Giebel- oder Fassadengemälde, ausnahmeweise in Forme Werbungsmalerei für bekannte Firmennamen und meistens nur Werbung für kleine Geschäfte. Zum diesem Ziel machen wir eine Generalliste von Objekte. Nicht aufgenommen sind kunstlerische Malereien. Unsere Organisation ist nicht kommerziel weil wir die Kulturelle Erbnisse wichtigsten achten. Unsere Interesse gillt zum ersten Amsterdam, dann der Gegend Amsterdam, weiter Holland/Niederland und zum letzten die internationalen Kontakten.
Our organisation stimulates protection and restauration of painted historic wall advertisements, sometimes in form of advertisement for a famous brand name but mostly for small bussiness. Wall paintings or murals usually refer to the artistic painting rather than to commercial paintings. Wall dogs is a related terminology. Our organisation is of the non-profit type as we are devoted in cultural heritage. Our interest focusses on Amsterdam, eventually its environs, the rest of Holland/y\the Netherlands and finally international contacts.
Buitenland:
Literatuurlijst:
Bommelerwaard - Boeken: www.streekarchiefbommelerwaard.nl/boeken.htm* J.R. Schiltmeijer (=J.R.S.): de Gevelstenen spreken. ISBN
90.6099.001.3 is ongedateerd (2e druk, omstreeks 1970). Commentaar WHGA:
dit boek behandeld op p.95-189 ongeveer 275 gevelstenen, incl. foto´s. Van
p.5-p.94 wordt de ontstaansgeschiedenis van allerhande geveltekens
behandeld en de bestaande literatuur aangehaald. Gevelreclame alleen op
p.86 & .96 en literatuurlijst op p.191.
* H.W. Alings (1895-1965): Amsterdamsche Gevelsteenen (1943,
1949,
Allert de Lange). Zie blz.7,11,14,16A,20,111,130 en Noten en Registers op
naam en straat. (Literatuurlijst J.R.S.-p.191)
* Henk Wartenbergh: Ik zie, ik zie, de bijbel langs
Amsterdams straten
(1972, Buijten & Schipperheijn. Voornamelijk over gevelstenen)
* Gemeente Amsterdam, dAB-bMA, Martijn .....: Beleidsnotitie
Geveltekens "voor het leven getekend" (2003-5, dMA).
* Diverse NL gemeenten: Welstandnota´s en Richtlijnen
Reclame (diverse
publicaties, gedrukt en op internet, 2000-2005).
* J.R. Liefkes / M. Barnhoorn: Uithangborden en
uitsteektekens -
Dordtse gevelreklame in vroeger tijd (1988, Dordrecht, Catalogus). WHGA
onbeoordeeld.
* C. Adema: Muurreclames in Kampen - de fresco´s van de
middenstand
(1997, VVV, Kampen. Brochure gevelreclames).
* J. & K. Havelaar: Rozenburg tegeltableaus op de kaart
gezet (10-2004,
SHIE, Den Haag. Brochure tegeltableau´s).
* J. & K. Havelaar: Wandelen van Hollandse spoor tot
Regentessekwartier
(2002, SHIE, Den Haag. Brochure reclametekens).
* Werkgroep Directe Voorzieningen: Muurreclames in Utrecht
(2-2002,
Communicatie Dienst Stadsbeheer, Utrecht. Brochure reclametekens).
* VIAZ: Letterreclame - Stadswandeling door Dordrecht
(9-2002, VIAZ,
Dordrecht. Brochure reclametekens).
En verder uit de J.R.S.-literatuurlijst, maar nog niet door WHGA beoordeeld:
* J.R.S.-p.11: Jacob Larwood and John Camden Hotten: the
history of
Signboards from the earliest times to the present day (John Camden Hotten,
1866, 1868, Kraay; 1874-1907, 12 drukken bij Chato and Windus; 1951,
bewerking. Opmerking: Jacob Larwood = H.D.J. van Schevichaven).
* J.R.S.-p.26: Augustus Pieter Lopez Suasso (1804-1877) / N.N.:
schetsboek gevelstenen en -versieringen (manuscript in GAA, zie ook
Jaarboek 1963 van "Amstelodamum").
* J.R.S.-p.26: N.W.J. Corenengel: artikel bevattende lijst
met 3000
uithangtekens (zie Jaarboek 1905 van "Amstelodamum").
* J.R.S.-p.26: N. van de Monde: schetsboek gevelstenen (in
Topografische Atlas 1840 van het Utrechts Archief).
* J.R.S.-p.26: Jan Rutten: schetsboek gevelstenen (1860-1880,
in
Topografische Atlas van GA-Dordrecht).
* J.R.S.-p.29: Nanne Ottema (nalatenschap): manuscript
gevelteksten
(17xx, in Stedelijke Bibliotheek Leeuwarden).
* J.R.S.-p.29: Rijkscommissie voor de Monumentenzorg:
Voorlopige lijst
der Nederlandsche Monumenten van Geschiedenis en Kunst (1908-1933 in
bibliotheek RDMZ. Amsterdam in deel VII, 1928).
* J.R.S.-p.29: Onno Boers: manuscript gevelstenen in
Amsterdam (1970,
in voorbereiding: zie publicaties VVAG).
* J.R.S.-p.29: M. Boas: diverse publicaties over gevelstenen
(ongedateerd).
* J.R.S.-p.30: W. Dolk: wat hing er uit in Leeuwarden
(artikel in de
Vrije Fries, 1962 p.130-149).
* J.R.S.-p.30: H.F. Jongen: gevelstenen in Maastricht (lezing
voor
Kring Maastricht van Limburgs Geschied- en Oudheidkundig Genootschap op
29-10-1959).
* J.R.S.-p.30: Jan Hoeben: zeven eeuwen Haarlem (3 delen,
Haarlems
Dagblad).
* J.R.S.-p.30: N.N.: fotoboek gevelstenen (1969,
Oudheidkundige
Vereniging "Oud Enkhuizen").
* J.R.S.-p.36: Cornelis J. Gimpel en J.R. Schiltmeijer:
feuilletonreeks
gevelstenen (1920-1921 in Algemeen Handelsblad).
* J.R.S.-p.45: B. Westendorp-Osieck / F. Lugt: gevelsteen in
de kunst
(schetsboek, 1933).
* J.R.S.-p.191: Jacob van Lennep en Jan ter Gouw: de
Uithangteekens
(1868, 1869, Kraay, 2 delen).
* J.R.S.-p.191: Jacob van Lennep en Jan ter Gouw: het Boek
der
Opschriften (1868, 1869, Kraay).
* J.R.S.-p.191: G. van Arkel en A.W. Weissmann:
Noord-Hollandsche
Oudheden (1891-1905, KOG. Voor Amsterdam zie #6 / 1903 & #7 / 1905).
* J.R.S.-p.191: Plaatsbeschrijvingen uit de vroegere
Heemschut-serie
(ongedateerd, Allert de Lange).
* J.R.S.-p.191: J.A. Bierens de Haan en A.A. Kok: Heemschut
(1944,
Allert de Lange).
* J.R.S.-p.191: Jaarboeken & maandblad van Genootschap
"Amstelodamum"
tot 1969.
* J.R.S.-p.191: Maandblad "Ons Amsterdam" tot 1970.
* J.R.S.-p.191: N. de Roever: uit onze oude Amstelstad (4
delen,
ongedateerd).
* J.R.S.-p.191: Fouquet: met Fouquet door Amsterdam
(ongedateerd).
* J.R.S.-p.191: D.J. Kamminga / Jan Hoekstra: oude
adreskaarten in
steen en hout te Dokkum (1948).
* J.R.S.-p.191: M.F. van Lennep: het leven van Jacob van
Lennep (1910,
2 delen. Voor Uithangteekens zie II-p.263 e.v.).
* J.R.S.-p.191: H. Poolman / Gemeentebestuur Naarden:
Gevelstenen in
Vesting Naarden (ongedateerd).
* J.R.S.-p.191: A. Bijl: historische wandelingen in en om
Vlaardingen
(1963).
Restauratoren & Reclameschilders:
Opmaak : L.A.M. Reniers 
Fotografie: Idem + Gemeentearchief + eventuele vermelding bij foto.